Akumulator samochodowy – jak dobrać Ah i prąd rozruchowy, AGM czy EFB, jak sprawdzić i naładować

Rozładowany akumulator to najczęstsza przyczyna wezwań pomocy drogowej. Według danych ADAC, na które powołuje się VARTA, problemy z akumulatorem odpowiadają za ponad 40% wszystkich awarii aut. Najczęściej dzieje się to w pierwszy mroźny poranek, kiedy akumulator, który „jeszcze dawał radę”, nagle nie ma siły zakręcić rozrusznikiem.

Kłopot w tym, że akumulator rzadko pada bez ostrzeżenia. Zwykle przez kilka tygodni rozrusznik kręci coraz wolniej, a napięcie spada. Kierowca tego nie zauważa, bo nie wie, na co patrzeć. Drugi częsty problem to zakup złego akumulatora: za słabego, zwykłego zamiast AGM w aucie ze start-stop albo z biegunami po złej stronie.

W tym poradniku wyjaśniamy po kolei: jak odczytać etykietę i dobrać akumulator do auta, czym różnią się technologie, jak w 5 minut sprawdzić akumulator zwykłym multimetrem, jak go bezpiecznie naładować i jak dbać o niego zimą. Jeśli auto już nie odpala, zajrzyj od razu do poradnika o odpalaniu z kabli.

Prąd rozruchowy podaje się według różnych norm. W Europie najczęściej spotkasz normę EN. Ta sama liczba według normy DIN oznacza słabszy akumulator, a według amerykańskiej normy SAE – mocniejszy. Porównując dwa akumulatory, sprawdź więc, czy obie wartości są podane w tej samej normie.

1. 1

   Sprawdź zalecenia producenta

   Najpewniejszym źródłem jest instrukcja obsługi auta albo etykieta fabrycznego akumulatora. Dobre sklepy mają też wyszukiwarki akumulatorów po marce, modelu i silniku.

2. 2

   Dobierz pojemność (Ah)

   Wybierz taką samą pojemność jak fabryczna albo nieco większą – o kilka procent. Za mały akumulator nie podoła przy wielu włączonych odbiornikach. Dużo większy zwykle nie jest dobrym pomysłem: alternator może nie naładować go do pełna, co skraca jego życie.

3. 3

   Dobierz prąd rozruchowy (A)

   Wartość powinna być co najmniej taka jak w fabrycznym akumulatorze. Diesel potrzebuje więcej prądu niż benzyna o tej samej pojemności. Wyraźnie wyższy prąd niż potrzebny nie daje praktycznych korzyści.

4. 4

   Wybierz właściwą technologię

   Auto ze start-stop i odzyskiem energii z hamowania – AGM. Prosty start-stop – EFB lub AGM. Auto bez start-stop – zwykły akumulator, chyba że ma dużo elektroniki i jeździ krótkie trasy po mieście.

5. 5

   Sprawdź wymiary, bieguny i mocowanie

   Zmierz gniazdo, sprawdź układ biegunów i rodzaj stopki. Akumulator, który nie jest dobrze przykręcony, szybciej się psuje od drgań.

W wielu nowszych autach (szczególnie ze start-stop) akumulator pilnuje czujnik i system zarządzania energią. Po wymianie trzeba go „zarejestrować” testerem diagnostycznym – wpisać do sterownika dane nowego akumulatora. Bez tego auto może źle go ładować, a nowy akumulator szybciej się zużyje. W takim aucie wymianę najlepiej zlecić warsztatowi z odpowiednim testerem.

Wystarczy prosty multimetr za kilkadziesiąt złotych. Ustaw go na pomiar napięcia stałego (symbol V z prostą kreską, zakres 20 V). Czerwony przewód przyłóż do bieguna plus (+), czarny do minusa (–).

1. 1

   Napięcie spoczynkowe

   Mierz przy wyłączonym silniku, najlepiej kilka godzin po jeździe (np. rano). Wynik mówi, w jakim stopniu akumulator jest naładowany – tabela niżej.

2. 2

   Napięcie przy rozruchu

   Poproś kogoś o uruchomienie silnika, gdy trzymasz przewody na klemach. Chwilowy spadek poniżej 10 V oznacza słaby akumulator, a poniżej 9 V – zwykle zużyty.

3. 3

   Napięcie ładowania

   Przy pracującym silniku napięcie powinno wynosić 13,8–14,4 V. Wyraźnie mniej lub więcej oznacza problem z alternatorem lub regulatorem napięcia, a nie z akumulatorem.

Akumulator sam się rozładowuje? Sprawdź pobór prądu na postoju. Przełącz multimetr na pomiar prądu (A), odłącz klemę minus i włącz miernik między klemę a biegun. Odczekaj, aż auto „zaśnie” (zwykle kilkanaście–kilkadziesiąt minut po zamknięciu). Prawidłowy pobór to do ok. 50 mA, a w autach z rozbudowanym alarmem do ok. 70 mA. Więcej oznacza, że coś pobiera prąd, gdy nie powinno.

1. 1

   Wybierz właściwy prostownik

   Najwygodniejszy jest prostownik automatyczny (mikroprocesorowy). Sam dobiera prąd i kończy ładowanie. Do AGM i EFB potrzebujesz prostownika z odpowiednim trybem – zwykły prostownik może przeładować AGM.

2. 2

   Ustaw prąd ładowania

   Bezpieczny prąd to ok. 10% pojemności: przy akumulatorze 60 Ah – do 6 A. Do większości aut osobowych wystarcza prostownik 5 A, choć ładowanie trwa wtedy dłużej.

3. 3

   Podłącz w dobrej kolejności

   Najpierw czerwony przewód do plusa, potem czarny do minusa (albo do masy, jeśli akumulator zostaje w aucie). Dopiero potem włącz prostownik do gniazdka. Po ładowaniu – najpierw wyłącz prostownik z gniazdka, potem zdejmij przewody.

4. 4

   Ładuj w przewiewnym miejscu

   Podczas ładowania zwykły akumulator może wydzielać wodór, który jest łatwopalny. Nie ładuj w zamkniętym, małym pomieszczeniu i trzymaj z dala ogień oraz iskry.

5. 5

   Sprawdź efekt

   Odczekaj co najmniej 30 minut po ładowaniu i zmierz napięcie. Dobrze naładowany akumulator pokaże ok. 12,7–12,9 V.

• Sprawdź akumulator przed pierwszymi mrozami – multimetrem albo testerem w warsztacie.
• Przy jeździe na krótkich odcinkach raz na 2–3 tygodnie doładuj akumulator prostownikiem albo przejedź dłuższą trasę.
• Przy rozruchu wyłącz ogrzewanie szyb, foteli, dmuchawę i radio – zostaw tylko to, co konieczne.
• W aucie z manualną skrzynią wciśnij sprzęgło przy rozruchu – rozrusznik ma wtedy mniej do zakręcenia.
• Jeśli silnik nie zapala, nie kręć rozrusznikiem dłużej niż ok. 10 sekund – odczekaj chwilę i spróbuj ponownie.
• Auto, które stoi długo, zabezpiecz prostownikiem z funkcją podtrzymania – VARTA zaleca doładowanie co dwa miesiące przy rzadkim używaniu.
• Akumulator starszy niż 5 lat, który zaczyna słabnąć, wymień przed zimą, a nie w pierwszy mroźny poranek.

• Montaż zwykłego akumulatora w aucie ze start-stop, które fabrycznie miało AGM lub EFB.
• Wybór akumulatora tylko po cenie albo tylko po pojemności, bez sprawdzenia prądu rozruchowego, biegunów i wymiarów.
• Ładowanie AGM zwykłym prostownikiem bez trybu AGM – przeładowanie szybko go niszczy.
• Dopuszczanie do głębokiego rozładowania, np. przez pozostawione włączone światła czy długi postój bez podtrzymania.
• Kupowanie dużo większego akumulatora „na zapas” – w krótkich trasach i tak nie naładuje się do pełna.
• Ocena akumulatora wyłącznie po napięciu – zużyty akumulator może mieć dobre napięcie i nie mieć siły.
• Wyrzucanie zużytego akumulatora do śmieci – oddaj go przy zakupie nowego. Jeśli nie oddasz starego, sklep pobierze opłatę depozytową 30 zł – odzyskasz ją, gdy oddasz zużyty akumulator w ciągu 30 dni od zakupu.